Prognoza roczna
Ile już jest w tym roku i gdzie rok się zamknie według metody wybranej w Ustawieniach prognoz. Przy ustawionym budżecie — prawdopodobieństwo jego przekroczenia.
Do czego służy
Prognoza roczna odpowiada na pytanie: biorąc to, co już mam, plus to, czego można się spodziewać do końca roku — gdzie skończę? Liczymy projekcję z faktycznego dorobku od początku roku plus oczekiwane wartości miesiąca po miesiącu do grudnia.
Prognoza roczna jest dostępna w planach Pro, Max i Enterprise. W planie Darmowym widok jest zablokowany.
Ta prognoza jest probabilistyczna. Oprócz wartości oczekiwanej pokazujemy przedział ufności — zakres, w którym z zadanym prawdopodobieństwem zamknie się rok. Poziom przedziału (80% albo 95%) i metodę prognozy wybierasz w Ustawieniach → Prognozy (ikona koła zębatego pod nazwą firmy w pasku bocznym; zmienia je właściciel firmy). Podpis przy projekcji i stopka strony podają poziom faktycznie policzony: metoda, która nie liczy wybranego poziomu, pokazuje dostępny przedział i podpisuje jego poziom.
U góry strony są dwie kontrolki: przełącznik strumienia (Koszty / Sprzedaż) oraz selektor roku (dwa lata wstecz, bieżący i następny). Dla roku zamkniętego strona pokazuje wynik rzeczywisty, a dla roku, który jeszcze się nie zaczął, projekcji nie liczy.
Cztery kafelki KPI
Od początku roku
Od 1 stycznia do dzisiaj
Projekcja
Z przedziałem ufności w osobnym podpisie
Pozostało
Projekcja − dorobek od początku roku
Względem budżetu
P(przekroczenie)
Fan chart — wachlarz prognozy
Wykres ma trzy elementy:
- Linia ciągła — faktyczny dorobek od początku roku, miesiąc po miesiącu od stycznia do ostatniego zamkniętego miesiąca.
- Linia przerywana — oczekiwana wartość na resztę roku, do grudnia włącznie. Zaczyna się od bieżącego miesiąca, liczonego w całości: to, co już zafakturowano, plus reszta jego prognozy.
- Wachlarz — wokół linii przerywanej rozszerza się obszar przedziału ufności, im dalej w przyszłość, tym szerszy. Jego poziom (80% albo 95%) podaje podpis przy projekcji i stopka strony.
Jeśli masz zdefiniowany budżet, dochodzi pozioma kreska — kwota celu. Wachlarz rozciągający się nad kreską oznacza ryzyko przekroczenia; im więcej wachlarza jest powyżej, tym wyższe P(przekroczenie).
Interpretacja — co bilans.ai mówi
Pod wykresami jest sekcja Interpretacja — kilka zdań o projekcji przygotowanych przez AI na podstawie liczb z tej strony. Gdy AI jest wyłączone w ustawieniach prywatności albo chwilowo niedostępne, strona pokazuje interpretację podstawową: wykonanie, projekcję z przedziałem i prawdopodobieństwo przekroczenia budżetu. Wygląda ona tak (kwoty przykładowe):
Interpretacja podstawowa
„Od 1 stycznia do 14 października 2026 r. wykonanie wynosi 3 150 000 zł. Projekcja końca roku (metoda: ETS): 4 200 000 zł, z 80% pewnością między 3,9 mln a 4,5 mln zł."
„Prawdopodobieństwo przekroczenia budżetu rocznego (4 500 000 zł): 12%."
Krótką ocenę względem budżetu pokazuje kafelek Względem budżetu: dla kosztów Budżet pod kontrolą, Ryzyko przekroczenia albo Wysokie ryzyko przekroczenia, dla sprzedaży Cel w zasięgu, Cel niepewny albo Cel zagrożony.
Jak to liczymy
Projekcję liczy wspólny silnik prognoz metodą wybraną w Ustawieniach prognoz: ETS, Kombinacja, run-rate sezonowy, Theta albo trend liniowy. Tryb Auto wybiera metodę o najniższym błędzie MASE w backteście na danych firmy. Opis metod jest w artykule „Jak prognozujemy".
Każda metoda uczy się na miesiącach zamkniętych i prognozuje od bieżącego miesiąca do grudnia. Projekcja to suma wykonania miesięcy zamkniętych, bieżącego miesiąca i prognoz kolejnych miesięcy. Bieżący miesiąc liczymy jako to, co już zafakturowano, plus resztę jego prognozy — nie mniej niż zafakturowano, więc faktury ponad prognozę podnoszą projekcję.
Dla run-rate sezonowego prognoza to wykonanie miesięcy zamkniętych podzielone przez ich skumulowany udział sezonowy i rozłożone na kolejne miesiące według tych udziałów. Udziały liczymy z maksymalnie dwóch poprzednich lat kalendarzowych — jaki procent rocznego wyniku przypadał w każdym miesiącu.
Przedział i prawdopodobieństwo przekroczenia budżetu wyznaczamy z 1 000 symulacji: dla run-rate sezonowego z losowych odchyleń udziałów sezonowych (gdy firma ma dane z co najmniej jednego z dwóch poprzednich lat), dla ETS, Thety i trendu liniowego z losowania reszt modelu. Granice przedziału to percentyle 2,5 i 97,5 dla poziomu 95% albo 10 i 90 dla poziomu 80%. Kombinacja uśrednia prognozy ETS, Thety i metody sezonowej naiwnej, a jej przedział obejmuje przedziały tych metod.
Gdy historii jest za mało
Liczba potrzebnych miesięcy zależy od metody. Wspólne zasady:
- Styczeń i luty — projekcji końca roku nie liczymy, strona pokazuje wykonanie od początku roku. Projekcja pojawia się od 1 marca.
- Za mało historii dla wybranej metody — projekcję liczy run-rate sezonowy, a znaczek metody przy kwocie pokazuje, która metoda faktycznie liczyła.
- Brak danych z dwóch poprzednich lat — run-rate sezonowy nie ma z czego symulować rozrzutu. Przedział jest wtedy stałym pasmem wokół projekcji: ±15% dla poziomu 80% i ±20% dla 95%, a prawdopodobieństwo przekroczenia budżetu ma stałą wartość 50% i nie jest wynikiem symulacji. Raport PDF pisze to wprost i pomija tę wartość.
- Krótka historia sprzed bieżącego roku — run-rate sezonowy przy mniej niż 12 miesiącach danych w dwóch poprzednich latach rozkłada rok równomiernie (1/12 na miesiąc), a ETS i Theta bez około dwóch pełnych lat danych nie odwzorowują sezonowości. Informację o tym pokazujemy pod wykresem.
Dla firm, które przeszły na bilans.ai z innego systemu, najszybszy sposób to zaimportować historię dwóch lat przez Import z zakresem dat — projekcja zacznie być reprezentatywna od razu.